ดอกไม้ของฉัน แจกันของเธอ

เมื่อการทำงานร่วมกันเริ่มจากการมีพื้นที่ของตัวเอง

“ดอกไม้ของฉัน แจกันของเธอ” เป็นกิจกรรมในชุด Artful Creation ของ Little Capsule ที่เริ่มต้นจากคำถามง่าย ๆ ว่า

การทำงานร่วมกัน จำเป็นต้องเริ่มจากการทำทุกอย่างด้วยกันหรือเปล่า แทนที่จะให้เด็กและผู้ปกครองนั่งทำงานชิ้นเดียวกันตั้งแต่ต้น เราออกแบบกิจกรรมให้ทั้งสองฝ่ายแยกกันทำงานคนละพื้นที่

เด็ก ๆ สร้างสรรค์ “ดอกไม้”

ผู้ปกครองสร้างสรรค์ “กระถาง”

ทั้งสองฝ่ายได้รับโจทย์ของตัวเอง มีวัสดุและเวลาในการทำงานของตัวเอง และไม่ได้เห็นผลงานของอีกฝ่ายระหว่างกระบวนการ จนกระทั่งงานทั้งสองส่วนถูกนำกลับมาเจอกันในช่วงท้ายของกิจกรรม

พื้นที่ของตัวเอง ก่อนพื้นที่ร่วมกัน

โครงสร้างนี้เป็นส่วนสำคัญของกิจกรรม

ในพื้นที่ของเด็ก การทำงานไม่ได้เริ่มจากตัวอย่างของผู้ปกครอง หรือมีผู้ใหญ่นั่งอยู่ข้าง ๆ เพื่อกำหนดว่างานควรไปทางไหน เด็กมีพื้นที่สำหรับเลือก ตัดสินใจ ทดลอง และจัดการกับงานตรงหน้าด้วยวิธีของตัวเอง

ในอีกห้องหนึ่ง ผู้ปกครองก็ได้รับพื้นที่แบบเดียวกัน

ไม่ใช่ในบทบาทของคนที่มาคอยช่วยลูก แต่ในฐานะผู้เข้าร่วมกิจกรรมคนหนึ่งที่มีงานของตัวเองให้คิดและลงมือทำ

การแยกพื้นที่จึงไม่ได้มีเป้าหมายเพื่อแยกเด็กออกจากผู้ปกครอง แต่เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายมีโอกาสสร้างบางสิ่งจากพื้นที่ของตัวเอง ก่อนที่จะกลับมาทำความรู้จักกับสิ่งที่อีกคนสร้างขึ้น

การรอเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการ

อีกองค์ประกอบหนึ่งที่เราตั้งใจไว้ คือไม่มีใครรู้ล่วงหน้าว่างานอีกส่วนหนึ่งจะออกมาเป็นอย่างไร ดอกไม้ถูกสร้างขึ้นโดยไม่รู้ว่าจะไปอยู่ในกระถางแบบไหน กระถางก็ถูกสร้างขึ้นโดยไม่รู้ว่าจะได้รับดอกไม้แบบใด

ช่วงเวลาระหว่างการเริ่มต้นกับการได้เห็นงานที่สมบูรณ์จึงไม่ได้เป็นเพียงเวลาที่ต้องรอให้กิจกรรมเสร็จ แต่เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเรียนรู้ที่ถูกออกแบบไว้ตั้งแต่ต้น

เด็กได้ทำงานกับสิ่งที่อยู่ตรงหน้า โดยยังไม่สามารถควบคุมผลลัพธ์สุดท้ายทั้งหมดได้

สำหรับ Little Capsule นี่เป็นประเด็นสำคัญ เพราะในกระบวนการสร้างงาน เราไม่ได้ให้ความสำคัญเฉพาะกับสิ่งที่ทำเสร็จ แต่รวมถึงการเลือก การทดลอง การเปลี่ยนแปลง การรอ และการรับมือกับสิ่งที่ไม่ได้เป็นไปตามภาพที่คิดไว้ตั้งแต่แรก

จาก “ของฉัน” และ “ของเธอ” เป็นงานหนึ่งชิ้น

เมื่อถึงช่วงท้าย ดอกไม้และกระถางจึงได้มาเจอกันเป็นครั้งแรก ไม่มีโจทย์ว่าสองส่วนต้องมีสีเข้ากัน ต้องมีรูปทรงสัมพันธ์กัน หรือต้องดูเหมือนถูกออกแบบโดยคนคนเดียว ความแตกต่างของทั้งสองชิ้นไม่ได้เป็นสิ่งที่ต้องแก้

เพราะเป้าหมายไม่ใช่การทำให้ “ของฉัน” และ “ของเธอ” เหมือนกัน แต่เป็นการทดลองว่าสิ่งที่เกิดจากคนสองคนซึ่งต่างมีความคิดและการตัดสินใจของตัวเอง จะสามารถมาอยู่ร่วมกันเป็นสิ่งใหม่ได้อย่างไร

ตรงนี้ทำให้ผลงานสุดท้ายไม่ได้เป็นเพียงดอกไม้ในกระถาง แต่เป็นผลลัพธ์ของโครงสร้างกิจกรรมทั้งหมด ตั้งแต่การแยกพื้นที่ การลงมือทำโดยอิสระ การรอ ไปจนถึงการกลับมาเจอกัน

ศิลปะในฐานะพื้นที่สำหรับการเรียนรู้

Little Capsule ใช้ศิลปะเป็นเครื่องมือในการสร้างสถานการณ์ที่เด็กสามารถเรียนรู้ผ่านการลงมือทำ เราไม่ได้มองเฉพาะว่าผลงานสุดท้ายสวยหรือสำเร็จตามตัวอย่างหรือไม่ แต่ให้ความสำคัญกับกระบวนการที่เกิดขึ้นก่อนจะไปถึงตรงนั้น

เด็กมีโอกาสคิดและตัดสินใจด้วยตัวเอง มีพื้นที่สำหรับทดลองและเปลี่ยนความคิด ได้ทำงานโดยที่ยังไม่รู้ผลลัพธ์ทั้งหมดล่วงหน้า และได้พบกับงานของอีกคนโดยไม่จำเป็นต้องเปลี่ยนสิ่งที่ตัวเองทำให้เหมือนกัน

ในขณะเดียวกัน ผู้ปกครองไม่ได้ถูกวางไว้เพียงในบทบาทของผู้ช่วยหรือผู้สังเกต แต่เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการสร้างงานด้วยเช่นกัน นี่จึงเป็นเหตุผลที่กิจกรรมถูกตั้งชื่อว่า

“ดอกไม้ของฉัน แจกันของเธอ”

เพราะคำว่า “ของฉัน” และ “ของเธอ” ยังมีความหมายอยู่ตลอดกระบวนการ และเมื่อทั้งสองอย่างมาอยู่ด้วยกัน สิ่งหนึ่งไม่จำเป็นต้องหายไปเพื่อให้อีกสิ่งหนึ่งสมบูรณ์ สำหรับเรา การเติบโตไปด้วยกันอาจไม่ได้หมายถึงการคิดเหมือนกันหรือทำทุกอย่างพร้อมกัน แต่อาจเริ่มจากการที่แต่ละคนมีพื้นที่สำหรับเป็นเจ้าของความคิดและกระบวนการของตัวเอง ก่อนจะเรียนรู้ว่าจะนำสิ่งเหล่านั้นกลับมาอยู่ร่วมกับคนอื่นได้อย่างไร

Artful Creation: ดอกไม้ของฉัน แจกันของเธอ

Parent & Child Workshop by Little Capsule